Segregatie en taartpunten

De samenleving bestond vroeger weliswaar uit verschillende taartpunten, maar die lagen wel tegen elkaar aan op de schaal. Nu liggen ze elk apart op een schoteltje. Dat is zo ongeveer de conclusie van een lang gesprek in een kroeg.

We zitten met vijf hoogopgeleide actieve Wageningers in een kroeg na te borrelen na afloop van een mooi concert met muziek van Bach. Het viel op dat we veel bekenden bij het concert hadden gezien, zo hadden ook wij vijven elkaar daar bij toeval ontmoet. Maar dat als we op de lokale kermis komen, we waarschijnlijk bijna niemand zouden kennen. Dus dat er een grote groep Wageningers is met wie we blijkbaar nauwelijks contact hebben. Nou valt dat voor mij wel mee, maar voor de anderen geldt dat dus wel.

We praten over toenemende segregatie in onze samenleving. We zien als oorzaken de hogere studiekosten, waardoor minder jongeren uit de lagere inkomensgroepen gaan studeren, en het afschaffen van het belang van de CITO-toets die objectief oordeelt waar onderwijzers dat blijkbaar niet doen. Maar dan besef ik dat dit niet gaat over segregatie. Segregatie gaat er niet om dat de een meer opleiding of meer inkomen geniet dan een ander, maar dat de diverse groepen elkaar niet meer tegenkomen. Niet op straat, niet op school, niet in de kerk, niet bij de voetbal. De verbinding is weg.

Ik ben in een dorp in Twente opgegroeid, en misschien was ik wel de slimste van de leeftijdgenootjes in de straat, maar dat waren toch mijn speelkameraadjes. Bij het verstoppertje en tikkertje spelen en elastieken en stoepranden, was mijn boekenverstand geen voordeel, en waren anderen beter. We speelden samen buiten, keken samen Floris (er was maar een gezin met TV, en dat waren wij niet) en zaten bij dezelfde gymnastiekclub – ach er was niet zoveel te doen in dat dorp. Het grootste verschil was nog wel dat wij protestants waren en verder de hele straat katholiek, dus ik ging naar een andere school en andere kerk.

In die Wageningse kroeg komen de anderen met soortgelijke verhalen. Hoe de samenleving bestond uit verschillende mensen, die toch naast elkaar zaten in de kerk en boodschappen deden in dezelfde winkel. Hoe je allemaal verschillend was maar wel bij elkaar hoorde. En inderdaad, hoe anders dit nu is. Alsof elk taartpuntje inderdaad op een apart schoteltje ligt.

Ik herinner me dat een vriendinnetje eens tegen me zei dat ze het bij ons zo bijzonder vond. Twee piano’s, een harmonium en een orgel  plus een boekenkast van 10 meter lang in huis. Een vader die altijd zat te schrijven. Waar kinderen stil moesten zijn, geen radio of TV aanstond en je geen cola en geen snoep kreeg. Ik vond het bij haar bijzonder: de hele dag de radio aan, troep in de tuin, een hond en een klussende vader. En gezelligheid, altijd grapjes, altijd lachen. Ze was mijn beste vriendin.

In een team moet je juist niet allemaal dezelfde krachten hebben. De een kan dit, de ander dat. Zo was het bij ons in de straat vroeger ook. Mijn vader kon geweldig improviseren op de piano (hij was pianist in de bioscoop bij de stomme film geweest, dat is pas een uitgestorven beroep), en speelde erop los bij alle bruiloften en andere feesten in het dorp. Iedereen trots als hun componist weer eens in de krant kwam. Toen hij een lintje kreeg kwam de lokale Excelsior een serenade brengen. Een van de buren hielp mijn ouders bij praktische zaken als het indraaien van een nieuwe lamp, het omzagen van een boom en het kopen van een kerstboom. Want erg handig waren ze niet, die ouders van mij.

Ons gezin was een afwijkend taartpuntje, een puntje appeltaart te midden van de slagroom- en mokkapuntjes. Maar we lagen wel op dezelfde schaal.

 

 

Advertenties

De huishoudelijke hulp stopt echt per 1 januari

Een vrouw belt me op met een triest verhaal. Ze is ongeneeslijk ziek en heeft al jaren huishoudelijke hulp die door de gemeente wordt vergoed. Maar die vergoeding stopt per 1 januari.

De gemeente heeft haar daarover een briefje gestuurd. Toen ze vroeg of ze erover kon praten, kreeg ze een tweede briefje. En toen ze daarover belde, kreeg ze te horen dat ze de gemeente in gebreke kan stellen. Ze heeft geen idee hoe dat moet, en ze heeft er ook geen energie voor.

Uit boosheid had ze haar lidmaatschap van de PvdA opgezegd. Het secretariaat had haar aangeraden toch even met de PvdA in Wageningen te bellen, en daarom belde ze mij. Gelukkig maar. Want nu gaat onze lokale ombudsman haar helpen met die procedure.

Ik weet dat er heel veel zijn zoals deze vrouw bij wie de huishoudelijke hulp per 1 januari stopt. Waar ik echt bang voor ben is dat velen van hen dat nu nog niet beseffen.

 

 

Hoe verdeel je 17 balletjes?

Er zaten 17 balletjes in het pak vega-gehaktballetjes. Waarom 17?

Niet handig als je met zijn tweeen bent, of met zijn drieen, of met zijn vieren, of met zijn vijfen, of met zijn zessen of…. Alleen handig als je alleen bent of met zijn zeventienen.

Of niet? We waren met zijn vieren gisteren, maar die ene is net iets groter dan de rest en mocht vijf balletjes.

Maatwerk dus.

Moeten wijkpanels problemen signaleren?

Vanavond ben ik naar een avond geweest over wijkgericht werken. Er waren meer dan 100 mensen: leden van wijkpanels, professionals van zorginstellingen, ambtenaren, het voltallige BenW en 16 raadsleden (van de 25). Een boeiende avond waar ik weer veel van mee kan nemen in mijn werk als fractievoorzitter van de PvdA hier.

Een van de dingen wat naar voren kwam en nu in mijn hoofd blijft rondspoken: is er een rol voor wijkpanels voor signalering van problemen bij mensen? De gemeente ziet geen formele taak hierin voor de wijkpanels. Mijns inziens terecht, maar het leek of de wijkjpanels zelf wel een taak voor zichzelf zien. Er kwamen mooie verhalen los. Duidelijk werd dat degenen die aanwezig waren zich verantwoordelijk voelen voor de mensen in hun wijk. Geweldig.

Maar wat als de gemeente die rol gaat opleggen? Als het signaleren wordt afgeschoven op de wijkpanels? Als de gemeenteraad, luisterend naar deze mooie verhalen, de rol van signalering van problemen weghaalt van de instellingen en overdraagt aan de wijkpanels.? Wie is verantwoordelijk als het dan bij iemand mis gaat?

Je verantwoordelijk voelen is fantastisch, maar die verantwoordelijkheid als taak opgelegd krijgen, niet. Ik ben wel benieuwd naar jullie mening, klopt het wat ik denk?

Einde aan de groei

“Het besef groeit dat onze kinderen het waarschijnlijk niet beter krijgen dan wijzelf en dat de grenzen van de economische, politieke en sociale systemen zijn bereikt. Dat vraagt een andere inrichting van de samenleving.  Het blind geloof in economische groei zal moeten plaatsmaken voor een nieuw ‘paradigma over anders en duurzaam samenleven, over kwaliteit van leven en welbevinden en over solidariteit.” zoiets zegt Kim Putters, voormalig eerste kamerlid PvdA en directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau  in het boekje ‘De verzorgingsstad’.

Het tijdperk van de participatiemaatschappij is aangetreden. De participatiemaatschappij is het antwoord van de regering op de crisis. We zitten in een crisis, dus moet de regering bezuinigen, en dus breken we de verzorgingsstaat af en dus moeten de mensen zelf gaan zorgen: de participatiemaatschappij is geboren.

Maar Putters stelt terecht dat de participatiemaatschappij niet een antwoord is op een tijdelijke crisis, maar op het einde aan de groei.

Het besef groeit dat ons pensioenstelsel op een verkeerd paradigma was gestoeld, een soort pyramidespel. Dat we veel hebben opgetuigd wat helemaal niet zo positief uitpakte. Zoals mijn generatie en ouder destijds aan de zwart-wit TV gekluisterd zat kijkend naar Mies Bouwman en haar actie ‘Open Het Dorp”, terwijl nu jaren later men beseft dat niet alle gehandicapten bij elkaar willen wonen. Iets dergelijks is er aan de hand met onze doorgeschoten staat vol regels en regeltjes: goed bedoeld, maar het pakt wel eens anders uit dan gedacht.

De omslag vergt veel meer dan bezuinigen. Dat maakt Putters in zijn boekje goed duidelijk. Wat willen we wel en wat willen we niet. Het is niet eenvoudig om Nederland opnieuw uit te vinden. Het idee is bijvoorbeeld dat de kinderen zelf de eersten zijn die voor hun ouder wordende zorgbehoevende ouders zorgen. In veel landen heel gewoon, buitenlanders schudden het hoofd hoe wij onze ouders wegstoppen. Oke, goed idee dus. Maar hoe kan ik dat doen, met een druk druk druk leven terwijl Moeder 3 uur reizen van me vandaan woont? Dit soort dilemmas maakt de discussie behapbaar, tastbaar.

Maar het is interessant en het biedt kansen. Kansen om de samenleving anders in te richten, duurzaam en sociaal. Wat inhoudt dat de samenleving niet meer kost dan er aan geld binnenkomt. Dat we niet potverteren op volgende generaties. Dat we niet moeten vasthouden aan onze eigen verworven rechten, maar samen een nieuwe manier vinden om Nederland sterk en sociaal te maken. Duurzaam sterk en sociaal.

Arbeidsreglement uit negentiende eeuw

Buurvrouw geeft me een kopie van een arbeidsregelement uit 1850.

1. Godsvrucht, properheid en stiptheid zijn karaktertrekken, dewelke onontbeerlijk zijn voor een goede handel.
2.Op aanwijzing van de Gouverneur, heeft onze firma de werkuren verminderd en het personeel dient vanaf heden slechts op weekdagen ten burele te zijn tussen zeven ure des voormiddags en zes ure des namiddags.
3. De Zondag dient voor kerkgang, maar mocht iemand goed van node te hebben dan zullen de klerken op Zondag ten burele werken.
4. Dagelijkse gebeden zullen iedere morgen gezegd worden in het Grote Kantoor. De klerken dienen aanwezig te zijn.
5. Kleding dient sober te zijn. De klerken zullen zich hoeden voor het dragen van kleding in opvallende kleuren en van kousen, die niet goed gestopt zijn.
6. Overjassen en overschoenen mogen niet ten burele aangehouden worden, halsdoeken en hoofdbekleding kunnen in geval van guur weer gedragen worden. Er is voor een kachel gezorgd ten gerieve van de klerken. Steenkool en hout moeten in een kast opgeborgen worden. Aanbevolen wordt, dat iedere kantoorklerk gedurende de tijd van het koude weer vier ponden steenkool per dag meebrengt.
7. De klerken mogen het vertrek niet verlaten zonder toestemming. Het is toegestaan de natuurlijke drang te volgen, waarvoor de klerken de tuin achter de tweede poort kunnen gebruiken. Dit terrein dient in goede staat gehouden te worden.
8. Gedurende kantoortijd is spreken verboden.
9. Het hunkeren naar tabak, wijn of sterke drank is een menselijke zwakheid en derhalve verboden voor alle kantoorklerken.
10. Nu de kantooruren drastisch verminderd zijn en wel tot elf uren per dag, is het tot zich nemen van voedsel toegestaan tussen half twaalf en twaalf uren, maar het werk mag onder geen enkele voorwaarde onderbroken worden.
11. De klerken moeten zelf hun schrijfpennen meebrengen; een slijper is op aanvraag bij de boekhouder aanwezig en verkrijgbaar.
12. Een oudste klerk wordt benoemd, die verantwoordelijk is voor de properheid van het kantoor en alle jongste klerken zullen zich veertig minuten voor het gemeenschappelijk gebed bij hem melden voor het schoonmaken der vertrekken en zij zullen na kantoortijd blijven voor dergelijke werkzaamheden. Borstels, bezems, zeep en water worden door de firma beschikbaar gesteld.
13. De nieuwe, verhoogde weeklonen zijn voor jongens tot veertien jaar f 0,52, jongste bediende f 2,40, aankomende klerken f 4,50, klerken f 5,50, oudste klerken na vijftien jaar diensttijd f 10,25. Er wordt verwacht, dat iedereen hiermede een verhoogde hoeveelheid werk zal afleveren.

Het lijstje van Rutte vs het lijstje van Samsom

Rutte noemt in de Volksrant een lijstje van vijf zaken waartoe de Europese Unie zich moet beperken. Het lijstje van Samsom is nog korter: “de eerste, tweede en derde prioriteit van Europa zou meer werk, goed werk en eerlijk werk moeten zijn,” zegt Diederik Samsom in reactie op het lijstje van zaken waartoe Europa zich volgens Mark Rutte moet beperken.

Volgens Samsom moet Europa zich juist niet beperken tot alleen maar meer markt. Samsom: “Europa moet juist ook weer durven investeren. Bijvoorbeeld in een nieuwe energievoorziening. Een energiemarkt alleen gaat de problemen niet oplossen. Nieuwe energiebronnen als zon en wind wel. Dat levert banen op en maakt Europa onafhankelijker. De PvdA wil een prioriteitenlijst waarmee Europa meer van mensen wordt. Niet van markten.”

Rutte stelt dat Europa zich moet beperken tot: interne markt, minder regels, meer vrijhandel, één energiemarkt, en als vijfde de aanpak van misstanden op de gezamenlijke arbeidsmarkt. Toch knap dat Samsom inmiddels Rutte overtuigd heeft van die laatste prioriteit.
Hierbij mijn lijstje:

  • meer, goed en eerlijk werk;
  • eerlijke gezamenlijke arbeidsmarkt;
  • verduurzamen economie;
  • toekomstbestendige samenleving;
  • gezamenlijke aanpak excessen banken en internationale bedrijven.

Tips voor een beter lijstje? Wat zou Brussel volgens jou wel en niet moeten doen?