Katoenen luiers handiger dan wegwerpluiers


Deel zeven in een serie columns over mijn leven in Afrika en Zuid-Amerika, met als centraal thema hoe dit mijn denken beïnvloed heeft. Nu de invloed van katoenen luiers.

Zoon1 is geboren in Wageningen en was een huilbaby. Dat ging dag en nacht door, wat een ellende, ik in dat studentenhuis met een nieuw leven, een nieuwe rol waar ik nooit voor had geleerd, de eerste baby die ik in mijn handen heb gehad, en toen bleek het een huilbaby. Moeder had tips, schoonmoeder had tips, het consultatiebureau had ook tips. Wat heb ik me vaak ellendig gevoeld. De consultatiearts zei dat ze het wel handig vond dat ze me kon horen aankomen. Ik wilde naar boven in de Hema (luiers kopen of zo) en de lift was stuk. Dus liet Zoon1 eventjes, niet meer dan 3 minuten, beneden bij de trap. Kom ik terug, staat er een kudde bezorgde Moeders die de politie wilden bellen. Gelukkig bestond het mobieltje nog niet, anders hadden ze het zeker al gedaan…..

Achteraf denk ik dat Zoon1 mijn moedermelk niet lekker vond, waar immers inmiddels allerlei vaccinaties en antimalariamiddelen in waren opgelost. Wist ik veel, maar die arts had het wel kunnen weten.

Tante had ook tips, en mijn huisbaas, en alle vrouwen op straat. Dus ik ben zo snel als KLM toestond, Zoon1 was toen 6 weken, ervandoor gegaan naar Tanzania. Alwaar Angerina de Kipara (de kale) op haar rug bond en hem lekker in slaap wiegde.

O ja, luiers.

Uiteraard had ik mezelf prima voorbereid :), en wegwerpluiers meegenomen voor onderweg en de eerste tijd. Handig, dacht ik. Maar wat doe je met een vieze wegwerpluier in een land zonder vuilnisbakken, plastic zakjes en vuilnisophaaldienst? Achter ons huis was een afvalkuil, en zo eens in de zoveel maanden ging daar de fik in. Ik gooi de vieze luiers van de eerste dag in die kuil. Klaar, dacht ik.

Nou helaas pindakaas: ten eerste gaat een vieze luier in de zon vreselijk stinken en ten tweede trekt hij beestjes aan. Vliegen, muizen, ratten, katten, honden. Straathond trekt de luier in kleine stukjes en die kleine poepstukjes plastic liggen vervolgens verspreid door de tuin te stinken. Op dag twee ruimde ik de stinkzooi uit de tuin en sindsdien heb ik nooit meer wegwerpluiers gebruikt.

Katoenen luiers bleken veel handiger. Om zoveel redenen, dat ik echt niet begrijp waarom dat hier in Nederland zo ingewikkeld is. Enkele jaren later had ik met Zoon123 drie kinderen in de katoenen luiers. Je moet even een systeem verzinnen, en dan werkt het als een tierelier.

Ten eerste heb je altijd een billendoekje bij de hand, want een punt van de katoenen luier blijft altijd schoon. Ten tweede heb je geen afval. Ten derde is het weinig werk. Ten vierde is het goedkoop. Dat het ten vijfde ook nog duurzaam is, kon me toen nog niet schelen. Maar ten zesde wel: je kunt zo vaak verwisselen als je wilt en ook Angerina durfde dat besluit te nemen. Ten zevende sluit daarbij aan: geen rode billetjes, geen schimmel, en geloof me, dat is in tropische hitte een supergroot voordeel. Ten achtste kun je een katoenen luier voor van alles gebruiken: ik had overal en altijd een stapeltje luiers bij me, en die gebruikte ik multiinzetbaar. Ten negende is een gemiddelde baby veel sneller zindelijk met een katoenen luier om, want hij merkt al snel een relatie tussen plassen en natte luier.

In Afrika is iedereen ingesteld op katoenen luiers. Als Kipara, Zoon1 dus, bij iemand anders thuis poepte, werd ter plekke de luier uitgewassen. Omdat je een vieze poepluier nu eenmaal niet zo makkelijk in je handtas meeneemt. Het uitwassen is 5 minuutjes werk en hoort bij goed gastheerschap. Als ik nu een Moeder met Baby op bezoek krijg, krijg ik de vraag waar ze de luier in kunnen pleuren. Nou, mijn restafvalzakje staat naast de kraan op het aanrecht en is niet veel groter dan een opgerolde poepluier.

Het uitwassen van een poepluier begint in de wc. Met een hand houd je de luier vast vlak boven de pot, en met de andere hand trek je door. Met een beetje handigheid spoel je alle poep weg, en een beetje Moeder heeft die handigheid al na een dag want een beetje baby die leeft op moedermelk poept zo vijf luiers per dag vol.

In Zimbabwe leerde ik iets nieuws: een roze potje met toverpoeder erin. Je gooide een schep van dat poeder in een emmer koud water en gooide de hele dag de in-de-wc-uitgespoelde poepluiers erbij. De volgende dag kon je de spierwit schone luiers zo ophangen. In Nederland bestond dit spul toen nog niet: oxy action, pure zuurstof.

In Zimbabwe waren overigens wel wegwerpluiers te koop, en die kosten twee en een halve dollar per stuk. Per stuk ja. Ik heb nog wel eens de neiging gehad om er een paar aan te schaffen voor onze vakanties, maar wat doe je met vieze wegwerpluiers in een natuurpark? Liever spoel ik in een beek snel een katoenen luier uit, uurtje drogen en klaar, dan dat ik in harde droge grond een kuil graaf alleen om een wegwerpluier van twee-en-een-halve dollar in te gooien.

Op vakantie in Nederland moest ik wel aan de wegwerpluiers, en ik vond het helemaal niks. Die hele luier wordt vies, dus waarmee poets je dan de billetjes schoon? Ooh, daar koop je dan weer wegwerpdoekjes voor. Ik heb eens een luier in een afvalbakje van een trein gepropt, om hem er toch maar weer uit te halen: de luier was groter dan het afvalbakje. En dan doe je dus wegwerpluier met wegwerpdoekje in een wegwerpzakje, en neem je de stinkzooi alsnog een hele dag mee. Een half uurtje later poept Zoon2 en dan Zoon3. Zucht. Ik verlangde naar katoenen luiers die ik even zou uitspoelen in de wc en nat maar schoon mee zou nemen in een (te hergebruiken) zakje.

Ik heb hiervan geleerd dat jouw leven en het systeem waarin je leeft een geheel is. Daardoor is het zo lastig om eigen keuzes te maken die niet in het systeem passen. Afvalloos leven, plasticloos leven: het kan hier bijna niet. Plasticloos leven zou in Afrika ook geen probleem zijn geweest, net zo min als afvalloos leven. Of eten met de seizoenen, of lokaal eten, of niet uit pakjes eten, of off-the-grid leven: haha, ga in een dorp in Afrika wonen en je moet wel.

Wat hier als superbewust en heel modern door enkelen wordt geprobeerd, heb ik daar allemaal al gedaan. Omdat er geen alternatief was. En ik vond het geweldig.

En voor het geval je jonger bent dan ik: ik weet dat inmiddels de wasbare luier hier helemaal geperfectioneerd is. Zodat het gebruik ervan inmiddels net zo handig is als van de wegwerpluier. Maar dat was toen Zoon123 klein waren anders. Dat was net de periode in betweeen de twee wasbare luierperiodes. Moeder kon me nog leren hoe je katoenen luiers vouwt, maar niemand van mijn generatie jonge moeders gebruikte ze nog.

Advertenties

10 gedachten over “Katoenen luiers handiger dan wegwerpluiers

    1. ja klopt. Of iets makkelijk of moeilijk is, hangt van het systeem af waarin je leeft. Als hier geen restafval meer wordt opgehaald, maar je dat zelf moet wegbrengen naar verzamelklikos een paar honderd meter lopen, worden wegwerpluiers minder handig. Want je loopt er niet heen voor elke luier, dus moet je ze bewaren in de keuken, maar dan gaan ze stinken en de hond gaat erin graven en vliegen komen erop af etcetera etcetera. Op zeker moment is er een omslagpunt in wat handig is en wat niet, en kan het doorslaan richting gebruik van wasbare luiers. Gedrag beïnvloeden door omstandigheden te veranderen, dat is echt iets voor politici.

      Liked by 1 persoon

reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s