Politieke correctheid in Bolivia


In Bolivia werkte ik voor de FAO (de landbouworganisatie van de VN) in een project dat boeren hielp om hun oogst beter op te slaan. Wow, dat was nuttig! Maar helaas politiek incorrect voor mijn landgenoten daar.

Ik werkte met Bolivianen die hun boerderij op de Altiplano (de streek van La Paz, Potosí en de zoutvlaktes) hadden verlaten en op zoek waren gegaan naar betere bestaansmogelijkheden in het wilde oosten van Bolivia: de Amazone. De Altiplano is aan het verzouten. De zoutvlaktes zijn prachtige toeristische trekpleisters, ongelooflijk mooi, de meest bizarre plekken op aarde die ik ooit gezien heb, maar er groeit niets. Ook de landbouwgebieden op de Altiplano verzouten, niet zo sterk als die zoutmeren, maar sterk genoeg om gewassen te killen.

Dus trokken boerenfamilies vanuit de hooglanden naar de Amazone. Ze daalden 4000 meter af en begonnen opnieuw. Ze hakten een stukje bos om van 10 bij 10 meter, met het omgehakte hout maakten ze een onderdak voor zichzelf en hun kinderen en ze planten hun meegebrachte aardappelen en mais. Vanaf de Grote Weg begonnen ze, allemaal naast elkaar, te ontginnen, net zoals Nederlanders in de veengebieden vroeger, en elke maand was die weg weer enkele honderden meters langer. De hutjes aan het begin van de weg werden snel iets waterdichter en er kwamen krukjes en bedden bij, maar het bleef armoe armoe.

Nou, daar in die Amazone kon je je duim in de grond steken en er kwamen wel blaadjes aan. Die aardappelen en mais en wat ze nog meer planten, groeiden als kool. Wow, deze hardwerkende boeren, gewend aan ploeteren in de kou op zoute grond, wisten niet wat hen overkwam. Ze waren in het paradijs beland.

Dat vonden de muizen en insecten ook. In het koude hoogland had je geen muizen, geen insecten, geen niets. Maar daar in de warme vochtige tropische Amazone kwam de hele Ark van Noach voor. In het hoogland groeven boeren een kuil en bewaarden daar de aardappelen in. In de Amazone deden ze dat ook, en weg aardappelen. Opgegeten door muizen en insecten of verteerd door vocht en schimmels.

Goed, oogstverliezen dus. De boeren schatten dat tot 90% van hun oogst werd opgevreten door vocht, schimmels, insecten en muizen. Dus moesten ze tien keer zoveel verbouwen als voorheen. Steeds nieuwe stukjes Amazone omhakken. En daar kwam mijn project in beeld.

We introduceerden systemen die in andere vochtige warme gebieden gemeengoed waren, maar die deze hooglandboeren niet kenden. Ze waren leergierig en dronken de informatie op. En zo verminderden we de oogstverliezen bij boeren die de Amazone aan het omhakken waren. Met chemicaliën (gastabletten) in lege oliedrums, heel slecht allemaal, maar al die leuke alternatieve opslagmethodes (met leem, stro en hout) die in droge gebieden zo romantisch ogen, werken niet in deze vochtige hitte.

Tja, dat gaf op avondjes met Nederlanders die voor een zusterorganisatie werkten verhitte gesprekken. Ik heb daar geleerd hoe gemakkelijk het is anderen te veroordelen. Te roepen zonder een alternatief te bieden. Wat ik deed was in Nederland politiek incorrect, want je mocht mensen die de Amazone omhakten niet steunen. Deze boeren moesten terug naar hun eigen verwoeste hoogland, dan zou onze zusterorganisatie daar wel met een projectje ter leringhe ende verheffing komen. Je mocht ook geen chemicaliën propageren.

Dat wij superresultaten haalden met methodes die de boeren enthousiast direct overnamen, zodat hun oogstverliezen tot bijna nul daalden en ze dus veel minder Amazone hoefden om te hakken, was geen geldig argument bij de zusterorganisatie.

Ik vond deze discussies niet leuk, en ging minder en minder naar feestjes van Nederlanders met hun opgestoken vingertjes. Ik vind dilemma’s interessant en ik doe graag mee met het uitdenken van de grens tussen wat wel en wat niet. Maar discussie was onmogelijk: mijn project was fout, hun project was goed. Gemakkelijk hoor.

Dat de Altiplano verzoutte was niet de schuld van de boeren, maar ze leefden wel met de ellendige gevolgen daarvan en is het dan aanvaardbaar dat ze in de Amazone een nieuwe toekomst zochten? Moet je deze hooglandboeren in hun nieuwe woongebied steunen wetende dat de Amazone de longen zijn van de Aarde? Het ging per boer natuurlijk maar om enkele meters, maar met zijn allen was het best een stuk.  Zijn chemicaliën aanvaardbaar om op een goedkope manier oogst op te slaan in een warm en vochtig gebied als je daarmee de behoefte aan landbouwareaal decimeert? Interessante vragen en dilemma’s maar niet als politieke starheid geen discussie toelaat.

 

 

 

Advertenties

3 gedachten over “Politieke correctheid in Bolivia

  1. Hee wat bijzonder dat jij de andere kant van het verhaal hebt onderzocht, de vertrekkende kant.

    Het klopt wat je zegt, we houden allemaal het liefst vast aan onze meningen. We stellen kritische vragen bij feiten, maar niet bij onze meningen. Je vind iets een goed artikel omdat het jouw mening bevestigt, en andersom is iets een slecht artikel als het jouw mening ondergraaft. Hoe goed dat artikel ook onderbouwd is, het kan niet kloppen. Ik ben ook een mens hoor, dus mij overkomt precies hetzelfde.

    Maar ik probeer er bewust van te zijn. In de politiek is het de gewone werkwijze. Ooit een debat gezien waarbij een politicus halverwege van standpunt veranderde? Dat is not done, dan draait hij.

    In Bolivia speelde ook nog wat anders: ik werkte als het ware voor de verkeerde kant (FAO). De ruimte voor nuancering was weg, zeker bij mensen die voor SNV werkten. Want zij stonden aan de goede kant. De goede kant hoeft niet kritisch naar zichzelf te zijn.

    Liked by 1 persoon

    1. Tja, en dat is waarschijnlijk een belangrijke reden waarom ik niet in de politiek zit – en er respect voor heb dat jij je wél in dat veld waagt :-)! Juist als je je wel bewust bent van de (minimale, haha) mogelijkheid dat jouw mening wellicht niet de Enige Juiste is, lijkt het me namelijk extra zwaar om je omgeven te weten met mensen die zich daar weinig bij voor kunnen stellen…

      Liked by 1 persoon

  2. … en ineens was ik weer even terug in het Boliviaanse Totora, waar ik in een grijs verleden onderzoek deed naar survivalstrategieën (en één daarvan was migreren naar de laaglanden)…
    Tja, die ‘politieke starheid’ waar jij het over hebt… ik denk dat die starheid nog wel dieper zit dan op het politieke vlak alleen. Wij mensen houden nu eenmaal graag vast aan onze meningen en overtuigingen – die uiteindelijk niets meer zijn dan dat: meningen en overtuigingen. En dus geen feiten. Echte honger, dat is een feit. Wie honger lijdt, wil eten en opgeheven vingers en politieke correctheid vullen de maag niet…

    Liked by 1 persoon

reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s