denk mee

Driekoningen: verdwenen volksfeest?


Ik ben opgegroeid in een dorp in Twente waar dwars doorheen de scheidslijn tussen Katholiek en Protestant liep. Twee kerken, twee scholen, twee bakkers, twee fietsenmakers, twee groentenwinkels. Katholieke schoolkinderen hadden de week voor Pasen vrij, wij de week erna.

Driekoningen was een Katholiek feest volgens mijn ouders, maar ik mocht wel meedoen. Buurvrouw leende me een mooi communiejurkje, en dan mocht ik met de andere (katholieke) kinderen van ons pleintje ook langs de deuren, een liedje zingen en snoep ophalen. Ik vond er niets aan en voelde me hoogst ongemakkelijk voor aap staan bij die deuren.

We zongen het volgende liedje:

  • Drie koningen, drie koningen, geef mij een nieuwe hoed.
  • Mijn ouwe is versleten, mijn moeder mag ’t niet weten.
  • Drie koningen, drie koningen, geef mij een nieuwe hoed.

Volgens Wikepedia zongen we het iets anders, maar ik herinner het me zo. Blijkbaar had geisoleerd katholiek Twente een eigen versie bedacht.

Als volksfeest heb ik het nooit herkend. Maar nu verdwijnt het dus. Is dat jammer? Is er een reden om het in stand te houden? Wat vind jij?

Advertenties

13 gedachten over “Driekoningen: verdwenen volksfeest?

  1. Hallo,
    Op 6 januaribrachtende 3 wijzen geschenkenvoor het pasgeborengoddelijk kind en vanaf dat momentwordt het erkend, bestaat. Daarvoor was het gewoon een kind. Op 6 januari houdt kerst dus op. Ik kom uit Brabant, ging als kind zingen, alleen, maar moest de zwarte wijze zijn. Mijn moeder maakte mijn gezicht zwart met een kurk die in het vuur gebrand werd en ik was een trots zangeresje. De kerstboomstond tot en met die dag. Nu woon ik 15km verder, 1/2 om 1/2 RK en PC en wordt de boom tussen kerst en nieuwjaar opgehaald?? Ik ben niet meer zo goedgelovig als vroeger maar hou van tradities. Ik kan me indenken dat met de komst van andere groepen ook het ‘feesten’ verandert maar gruw ervan dat alles uit USA hier ook moet zoals kadootjes met kerst en haloween.
    Ik wist niet dat langs de deuren gaan te maken had met armoede.
    Ellis

    Liked by 1 persoon

    1. hoi, bedankt voor je fijne lange antwoord. Inderdaad haalden wij ook de kerstversierselen weg met Driekoningen, en ik doe dat nog steeds. Maar die Kerstboom heeft weinig met het Christelijke feest te maken, meer met het voorchristelijke Midwinterfeest. Dat duurde ook 12 dagen!
      Ik vind Haloween ook niets. Aan de andere kant: lees een sover de historie van Haloween, het komt oorspronkelijk hier vandaan maar is hier al eeuwen verdwenen. En nu komt het via de VS weer terug. In Zuid Amerika vieren ze El dia de los muertos: dodendag, op 1 november.

      Like

  2. In de winter heb je van die feesten waarbij kinderen langs de deuren gaan, zingen en snoep ophalen. Hier in de buurt heb je Sint Maarten, dat is springlevend.
    Volgens mij gaan die feesten terug op de hongertochten van arme mensen, dagloners zonder wintervoorraad.Die gingen in groepen langs de boerderijen om te bedelen. Ze zongen omdat mensen in die tijd hun eigen muziek maakten op die manier. Ze hadden immers geen radio, MP3 enz. In ieder beroep werd gezongen. Denk bijvoorbeeld aan de zeemansliederen.
    Uit het liedje met die hoed blijkt dat het gaat om armoede.
    In een bekend liedje van Sint Maarten klinkt:
    ‘Sinte Maarten ik heb het zo koud
    Geef me een turfje of wat hout’
    Armoede dus, honger, gebrek.
    Daar gaan die feesten over. Maar Sinterklaas en Kerst ook, op een wat andere manier.
    Wat dat betreft zijn die feesten uit de tijd.
    Gelukkig maar.

    Liked by 1 persoon

    1. Ja dat klinkt als een logische geschiedenis van het feest. In Latijns Amerika vieren ze ook Sint Maarten, bij ons in Twente Driekoningen dus (vroeger dan). Op het moment dat de noodzaak terug komt voor mindergelukkigen om in barre kou langs deuren te gaan, weten we dat het herzienen van het zorgstelsel grondig gefaald heeft. Dat zou wel heel triest zijn.

      Liked by 1 persoon

  3. Ik ken dit ook uit mijn jeugd in Brabant. Das war einmal. Gelukkig is veel religie uit de sociale omgang verdwenen en dus allerlei vormen van er wel en er niet bij horen. Nu hebben we een probleem
    met mensen die hier nieuw zijn en vinden dat religie met de daarbij behorende uitsluiting van andersdenkenden voorrng moet krijgen.

    Like

    1. Met het eerste deel van je antwoord ben ik het eens. Het tweede deel is een lastige: wat is religie en wat is cultuur? In hoeverre zijn de regels in onze seculiere samenleving toch impliciet gebaseerd op het Christendom? Waarom is de Zondag (Christelijke vrije dag) een vrije dag, en niet de zaterdag (Joodse Sabbath) of de Vrijdag (Islamitsch). Waarom hebben scholen met Pasen vrij en niet met ….. (vul een willekeurig feest in van een andere religie). Waarom kan een raadslid kiezen om of de eed af te leggen op de Bijbel of de gelofte zonder bijbel, en slaan de media op tilt als iemand een eed op de Koran wil afleggen? Waarom mag een moslim niet zes keer per dag bidden op het werk, maar krijgen Christenen vrij met kerstmis, pasen, pinksteren en elke zondag? En waarom wordt er bij ons in de kantine wel vanuit gegaan dat je voor de lunch even stil bent, voor het geval iemand wil bidden?

      En waarom is er wel een hol om te roken en niet een hol om te bidden?

      Is een hoofddoek cultuur of is dat een uiting van je geloof, net als een kruis aan een ketting om je nek bij Katholieken en het keppeltje bij Joden. Waarom mag het ene wel en het andere niet?

      Kortom, dit is voer voor een middag stevig doorpraten.

      En dan:

      Like

  4. Zonder religie en/of kerk groeide ik in Noord-Brabant op.
    Ik herinner mij vooral het uiterlijk vertoon.
    Op mijn vragen wat de achtergrond en/of diepere betekenis was/is van een ritueel of traditie dan kreeg ik nooit een antwoord.

    Met inhoud heeft iets voor mij waarde en is het de moeite van onthouden.

    Vriendelijke groet,

    Liked by 1 persoon

  5. Voor mij als Tukker heel herkenbaar en nog veel meer voor mijn ouders die in een tijd leefden waarin praktisch in alles behalve de wet een apartheidsregime gold tussen katholiek en protestant en heidenen. Ik hecht nog steeds veel aan tradities zoals het midwinterhoornblazen.

    Liked by 1 persoon

reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s